"was" und "wo(r)+Präposition"
„was" ve „wo(r)+edat"
İlgi cümlelerinde iki özel durum:
1. „was" – ilgi cümlesi bütün bir cümleye ya da belirsiz bir kelimeye (alles, nichts, etwas, das Beste) gönderme yaptığında:
Er kam zu spät, was mich ärgerte. (…, ki bu beni sinirlendirdi.) Das ist alles, was ich weiß. (Bildiğim her şey bu.)
2. „wo(r)+edat" – şeyler için (kişiler değil!), „edat + der/die/das" yerine bir zamirli zarf kurulabilir:
das Thema, worüber wir sprechen (= über das …) das Werkzeug, womit er arbeitet (= mit dem …)
| Edat | wo-biçimi |
|---|---|
| über | worüber |
| mit | womit |
| auf | worauf |
| für | wofür |
Unutma:
- „was" bütün cümleler ve belirsiz kelimeler için.
- „wo(r)-" yalnızca şeyler için; kişiler için „edat + ilgi zamiri" kalır.
- Ünlüden önce: worüber, worauf (-r- ile).
Sık yapılan hatalar
- ❌ Kişiler için: der Mann, womit ich rede → ✅ der Mann, mit dem ich rede („wo(r)-" yalnızca şeyler için).
- ❌ Das ist alles, das ich weiß. → ✅ Das ist alles, was ich weiß. („alles/etwas/nichts" sonrası → „was").
Örnekler:
- Sie hat bestanden, was uns freute. (Geçti, ki bu bizi sevindirdi.)
- Das ist etwas, worüber man nachdenken muss. (Bu, üzerine düşünülmesi gereken bir şey.)
- Das ist das Ziel, wofür wir arbeiten. (Uğruna çalıştığımız hedef bu.)
Das Thema, ___ wir sprechen, ist wichtig. (worüber vs. über das)